Blurp: De Avonden is een van de belangrijkste boeken uit de Nederlandse literatuur; het is klassiek geworden als de aangrijpende beschrijving van de saaiheid, die Nederland in de naoorlogse jaren beheerste. In Frits van Egters weerspiegelt zich de jeugd, die zijn leven ziet verliopen in zinloosheid, eentonigheid en eenzaamheid. Humor en de hoop dat er toch een hoger, groter Iets bestaat, houden hem op de been. De geluiden van afschuw over dit boek, bijvoorbeeld van Godfried Bomans, die meende dat Reves geestelijke gezondheid 'bij een langer aanhouden van deze gesteldheid ernstig gevaar loopt', zijn inmiddels luidkeels overstemd door de velen voor wie De Avonden het mooiste boek is dat ze ooit lazen. 'Van dit zeldzaam navrante slot, dat de gehele roman draagt, is geen denkbeeld te geven, men moet het gelezen hebben. Het behoort tot het aangrijpendsta wat ik ooit onder ogen kreeg.' S. Vestdijk. 'Dit boek, dat zo aangrijpend de zinloosheid, de absurditeit noteert van het platvoerse leven dat niet meer gedragen wordt door een illusie, een streven, is met zulk een ernst geschreven, dat elke literaire pretentie overwonen is. Daardoor zou het ons kunnen ontgaan hoe knap dit eenvoudige, beklemmende relaas van een ziel in nood verteld is.' Anna Blaman. Gerard Reve (Amsterdam, 1923) ontving in 1969 de P. C. Hooftprijs. De Avonden (1947) was zijn debuut, en werd nog voor publicatie bekroond met de Reina Prinsen Geerligsprijs.
Samenv.: Herdruk van de veelbesproken eerste roman (1947) van deze schrijver over Frits van Egters. Deze jongeman in naoorlogs Amsterdam voelt zich rond Kerstmis beklemd door zijn kleinburgerlijke omgeving en zwartgallige gedachten. Nachtmerries plagen hem en in zijn sociale contacten spelen onuitgesproken, nog maar halfbewuste verlangens mee. De auteur zelf heeft zich altijd wat ongemakkelijk gevoeld bij de aandacht voor dit jeugdwerk. Inderdaad lijkt het naar stijl en inhoud naast het geraffineerde latere werk op een aandoenlijk stuntelende halfwas, maar juist in die halfwas hebben vele andere halfwassen zich blijkbaar herkend. Een tijdsbeeld dat door de authenticiteit de tijd overleeft. Verfilmd met Thom Hoffman, wiens 'Brieven aan Frits van Egters' onlangs ook herdrukt werden.

Een aanzienlijk aantal nederlanders leest ieder jaar met kerst op de bewuste dagen die in het boek genoemd worden die hoofdstukken. Hoewel het mij lichtelijk gaat kriebelen als ik aan zulke clichés denk, doen zij dat natuurlijk niet zomaar.

De Avonden is een prachtig verhaal over eenzaamheid, doelloosheid en het geen raad weten met jezelf. Niet voor niets staat het nog altijd op bijna elke boekenlijst van de middelbare school.

NBD|Biblion: Frits van Egters. Deze jongeman in naoorlogs Amsterdam voelt zich rond Kerstmis beklemd door zijn kleinburgerlijke omgeving en door zwartgallige gedachten. Nachtmerries plagen hem en in zijn sociale contacten spelen onuitgesproken, nog maar halfbewuste verlangens mee. De auteur zelf heeft zich altijd wat ongemakkelijk gevoeld bij de aandacht voor dit jeugdwerk. Inderdaad lijkt het naar stijl en inhoud naast het geraffineerde latere werk op een aandoenlijk stuntelende halfwas, maar juist in die halfwas hebben vele andere halfwassen zich blijkbaar herkend. Een tijdsbeeld dat door de authenticiteit de tijd overleeft. Verfilmd met Thom Hoffman. Herdruk als deel van een nieuwe uitgave van het verzameld werk van de met de Prijs der Nederlandse Letteren bekroonde en onlangs overleden schrijver. ( )

Tja, de avonden van Reve. Daar is reeds voldoende over geschreven. Men kan even googelen naar Wikipedia.
Wat mij vooral bezig houdt is de controverse tussen Bomans en Vestdijk of men enige vonk van zwaar onderkoelde humor mag verwachten van dit werk.
Bomans sprak plechtstatig en nogal zwaar op de hand van een ontegensprekelijk door God gegeven talent aan de schrijver , dat zich beter in de toekomst zou bezighouden met het schrijven van boeken die niet alleen psychologisch interessant zijn, maar het algemeen menselijke weten te beklemtonen en te verheffen. Nou ja, psychologie,... pfff... daar gaan we weer.... Jean d'Ormesson, Frans schrijver en lid van de Academie Française benadrukte ooit eens in een talkshow: "La psychologie, c'est de mon cul, moi, je crois dans la situation..." Om maar te zeggen dat Bomans hier net even te veel hooi op zijn vork neemt, en het geschrevene beter voor zich had laten spreken. Dit werk hoeft niet platgeanaliseerd te worden op zoek naar freudiaanse, ja zelfs lacaniaanse duiding of versprekingen. Elke volgende zin wordt in de logica van de context perfect gegenereerd door de vorige. Het subject van het geschrevene is beklemming, afstandelijkheid , subtiele dissonantie in de ouder-kindrelatie en mateloze naargeestige desolaatheid, maar Vestdijk heeft een punt dat het hoofdpersonage Frits van Egters op sommige momenten in zijn door de auteur uitgesproken gedachtenstroom ook een zweem van humor en zelfrelativering ten beste geeft, zij het desnoods in een cynische of gewoon diepflauwe mop. Deze poging tot uitrekken van de rode draad breekt de teneur van het monomane dat naar de laatste gedachte voor het inslapen op oudejaarsnacht leidt.
Je moet de avonden niet lezen of beluisteren aan een zomers strand met een cocktail in de hand... Houd het achter de hand voor enkele rustige winterdagen....
Reve publiceerde het werk op 1 november 1947, wellicht helemaal niet toevallig Allerheiligen. De tekst van het luisterboek (8 CD's - totale luisterduur ca. 8,5 uur) wordt voorgedragen in de sonore, ietwat staccatoachtige stijl van de auteur zelf. Laat het tot jou komen, "in vacant or in pensive mood...." ( )

Frits van Egters

This one is an acknowledged classic of Dutch literature, and it's easy to see why. Reve follows a particular style to its most extreme: he removes himself entirely from the picture, so that absolutely every glimpse we get of the story is through the eyes of his protagonist, Fritz van Egters. It's a form of hugely constrained storytelling, and he carries it off to perfection.

(I was primed, it must be said, by my recent reading: Hal Duncan's Vellum has passages I've heard described as spoken-word poetry, and The Princess Bride has both a frame-story narrator who frequently intrudes with explicit commentary, and a second-level narrator cracking jokes at every turn. At first I was even turned off by the simplicity of Reve's style, but it grew on me as I realised how much substance was being conveyed, and how subtly.)

The story apparently captures the atmosphere of the Netherlands post-WWII, in particular the generation who were children and adolescents during the war (Fritz is in his mid-twenties at time of the story, and was I guess 17 or 18 when the war ended). I can't speak for the faithfulness of the description, but certainly the whole novel is focused on conveying a particular atmosphere; it's one that I recognise, and the thought that it might reasonably be a defining feature for a generation is enough to explain the respect accorded this novel.

I won't try too hard to define the tone that Reve strikes, since I'll certainly do it a disservice. It's a winter story (De Avonden: een winterverhaal) of empty evenings, whether spent at home alone or with his parents, or out with friends; the conversation circles the same tired topics and nothing true or meaningful is ever said; they spend a lot of time in silence, carefully not replying to some provocation. Each evening begins optimistically, then gradually Fritz decides it's hopeless (perhaps he drops in on a friend who isn't at home, perhaps his parents are arguing in the kitchen, or he's disappointed with the film he sees) and eventually the chapter ends with his troubled dreams.

Part of the genius is, we're given glimpses of real depth and meaning, but somehow or other the characters never quite reach out and touch them. The reader is left furious with Fritz for not following up the threads we're curious about, and at the same time feeling terribly sorry for him because it seems that he simply isn't capable of seeing them himself.

If it's not clear already: this is not a cheerful novel. It's as anguished as Steppenwolf (another recent read) but the style of narration forces the reader to take the anguish seriously -- with Steppenwolf I wanted more self-deprecating humour, with De Avonden I wanted please anything to break through the twilight.

I'll read it again, but not too soon I think. I'm on a light-reading regime, for emotional recovery. That's intended as praise, and high praise at that. ( )